Python-da Istisnalara Giriş

Bu bölmədə Python-da istisnalar nəzərdən keçiriləcək. Əvvəlcə onların nə olduğunu anlamaq lazımdır.

Hər hansı bir proqram yazarkən, inkişaf etdirici örtülü şəkildə istifadə olunan bütün proqram-teknik mexanizmlərin düzgün işləyəcəyinə güvənir.

Lakin bu həmişə belə deyil. Şəbəkə üzərindən məlumat ötürülərkən əlaqə kəsilir və məlumat bizə yanlış formada gəlir, ya da ümumiyyətlə gəlmir. Fayl yazarkən məlum olur ki, sərt diskdə bizim üçün ayrılmış yer bitib və fayl yazıla bilmir. Faylı oxuyarkən məlum olur ki, belə bir fayl yoxdur və bizim oxumaq üçün heç bir yerimiz yoxdur. Printerdə məlumat çap edilərkən printeri və kompüteri birləşdirən kabel qopur.

Təsvir olunan bütün vəziyyətlərin ortaq mahiyyəti var: müəyyən bir nasazlıq baş verir, bu da nəzərdə tutulmuş əməliyyatın tamamlanmasının qeyri-mümkün və ya mənasız olmasına səbəb olur.

Həm də nasazlıq olmayan xəta baş verən vəziyyətlər olur. Məsələn, siz istifadəçidən onun email ünvanını soruşursunuz, və o, emaili yanlış formatda daxil edir. Aydındır ki, bizim proqramımız emaili emal etməyə davam edə bilməz, çünki o düzgün deyil. Lakin buna baxmayaraq, bu - istisna deyil. Bizim proqramımız vəziyyəti özü düzəldə bilər: o, xəta haqqında mesaj çıxardacaq və istifadəçi öz daxil etməsini təkrarlayacaq.

Əslində nasazlıq və nasazlıq olmama arasındakı fərq olduqca bulanıqdır. Bir proqramın istisna kimi şərh edə biləcəyi bir hadisəni, başqa bir proqram özünün aradan qaldıra biləcəyi bir xəta kimi şərh edə bilər.

Buradakı meyar aşağıdakı kimidir: əgər problem yarananda sizin proqramınız nə üçün nəzərdə tutulubsa onu yerinə yetirməyə davam edə bilirsə, onda bu istisna deyil, amma edə bilmirsə - bəli, bu istisnadır.

Məsələn, bizim istifadəçidən email ünvanını soruşan bir proqramımız var. Əgər istifadəçi emaili yanlış formatda daxil edibsə - bu nasazlıq deyil. Bu gözlənilən problemdir və bizim proqramımız istifadəçidən emaili onu düzgün daxil edənə qədər neçə dəfə soruşacaq.

Tutaq ki, email soruşan bizim proqramımız həm də bu düzgün emaili internet vasitəsilə göndərməlidir. Bu zaman məlum olur ki, internet işləmir. Budur artıq problem: internet işləmirsə, proqram internet vasitəsilə məlumat göndərə bilməz. Proqram buna baxmayaraq öz icrasına davam edə bilər: o, problem haqqında məlumat çıxara bilər, göndərmə cəhdini bir müddət sonra təkrarlaya bilər və s. Lakin bu hərəkətlər artıq tam olaraq proqramın nə üçün nəzərdə tutulduğu deyil, çünki əsas hərəkət - email göndərməni proqram yerinə yetirə bilməyəcək.

Bundan çıxış edərək, hansı davranışın normal, hansının isə istisna sayılacağının şərhi çox vaxt proqramçının qarşısında duran vəzifələrdən asılıdır.