PHPda OOPga Kirish

Hozir biz PHPda OOPni o'rganamiz. Keling, hayotdan misolni ko'rib chiqaylik, keyin uni PHPga o'tkazamiz.

Misol sifatida avtomobilni olaylik. Unda g'ildiraklar, rang, kuzov turi, dvigatel hajmi va hokazo bor. Bundan tashqari, haydovchi unga buyruq bera oladi: yurish, to'xtash, o'ngga burilish, chapga burilish va h.k.

Avtomobillarning umumiy xususiyatlarga ega (hammasida g'ildiraklar bor va hammasiga buyruq berish mumkin) bo'lgan ma'lum bir klass mavjudligi haqida gapirish mumkin.

Ko'chada turgan aniq bir avtomobil - bu shu klassning vakili, yoki boshqacha qilib aytganda, shu klassning obyekti. Bu klassning barcha obyektlarida xususiyatlar: g'ildiraklar soni, rang, kuzov turi va metodlar: yurish, to'xtash, o'ngga burilish, chapga burilish mavjud.

Boshqacha qilib aytganda, klassning o'zi - bu zavodda avtomobillar ishlab chiqariladigan chizmadir. Obyekt esa - o'sha chizmalar asosida yasalgan mashinaning o'zi.

PHPda klass class kalit so'zi yordamida yaratiladi, undan keyin shu klassning nomi keladi. Keling, Car klassini yarataylik:

<?php
	class Car
	{
		// bu yerda kod, ya'ni PHP-dagi avtomobil chizmasi
	}
?>

Endi o'zimizning chizmamizda, shu chizma asosida yaratilgan har qanday avtomobil rang xususiyatiga va yoqilg'i miqdori xususiyatiga ega bo'lishini ko'rsatamiz.

Buning uchun klass ichida $color xususiyatini va $fuel xususiyatini yozamiz:

<?php
	class Car
	{
		// Xususiyatlarni belgilaymiz (aslida klass o'zgaruvchilari):
		public $color; // avtomobilning rangi
		public $fuel; // yoqilg'i miqdori
	}
?>

Keling, endi klassimizning metodlarini yarataylik. PHPda metodlar, oddiy funksiyalarga o'xshab, function kalit so'zi yordamida e'lon qilinadi, undan oldin public kalit so'zi yoziladi.

Yuqorida aytib o'tilganidek, bizning avtomobilimiz yura oladi, burila oladi, to'xta oladi. Keling, klassimizda mos keladigan metodlarni yarataylik:

<?php
	class Car
	{
		public $color; // avtomobilning rangi
		public $fuel;  // yoqilg'i miqdori
		
		// Yurish buyrug'i:
		public function go()
		{
			// ma'lum PHP kodi
		}
		
		// Burilish buyrug'i:
		public function turn()
		{
			// ma'lum PHP kodi
		}
		
		// To'xtash buyrug'i:
		public function stop()
		{
			// ma'lum PHP kodi
		}
	}
?>

Biz siz bilan avtomobilimizning chizmasini yasadik. Endi zavodga borib, shu klassning obyektini (ya'ni aniq bir avtomobilni) yasash kerak.

PHPda bu new kalit so'zi yordamida amalga oshiriladi, undan keyin klass nomi yoziladi:

<?php
	new Car;
?>

Biroq, agar oddiygina klass obyektini yaratilsa - bu hech narsaga olib kelmaydi (bu xuddi, masalan, massiv e'lon qilib, uni hech qayerga yozmaslik kabi). Bizga bu obyektni saqlash uchun o'zgaruvchi kerak.

Bu o'zgaruvchi $myCar deb nomlansin - unga yaratgan obyektimizni yozamiz:

<?php
	$myCar = new Car;
?>

Avtomobil yaratilgandan so'ng uning xususiyatlariga murojaat qilish mumkin. Ularga murojaat strelka -> orqali amalga oshiriladi. Keling, obyektimizning xususiyatlarini o'rnatamiz:

<?php
	$myCar = new Car; // zavodga avtomobil yasashni buyuramiz
	
	// Obyektning xususiyatlarini o'rnatamiz:
	$myCar->color = 'qizil'; // qizil rangga bo'yaymiz
	$myCar->fuel = 50; // yoqilg'i quyamiz
?>

Hammasi shu, avtomobilimiz yaratildi, bo'yaldi va yoqilg'i quyildi. Endi biz unga ushbu avtomobilning metodlari orqali buyruq bera olamiz.

Metodlarga murojaat ham strelka orqali amalga oshiriladi, lekin, xususiyatdan farqli o'laroq, metod nomidan keyin yumaloq qavslar qo'yiladi. Keling, obyektimizga buyruq beraylik:

<?php
	$myCar->go();
	$myCar->turn();
	$myCar->stop();
?>